«بدل» فیلمی جنایی و درام محصول سال ۱۳۷۲ ایران به کارگردانی جهانگیر جهانگیری است که ماجرای عجیب یک بدلکار سینمایی را روایت میکند که ناخواسته در دام هویتی اشتباه گرفتار میشود.
صفدر کوکبی، مردی اهل آبادان که در فیلمهای سینمایی ایران بهعنوان بدل بازیگران اصلی فعالیت میکند و به همین دلیل به «صفدر استالونه» معروف شده، مردی ساده است که تنها رویایش دستیافتن به زندگی بهتری برای خود و خانوادهاش است. اما زندگی آرام او یکشبه دگرگون میشود.
روزی صفدر توسط گروهی ناشناس تحت تعقیب قرار میگیرد. این افراد پس از کتکزدن او، وی را بیهوش به مکانی نامعلوم منتقل میکنند. وقتی صفدر به هوش میآید، درمییابد که آدمرباها او را با شخص دیگری اشتباه گرفتهاند؛ کنایهای تلخ به همان مهارتی که شغل او را ساخته: توانایی جایگزینی با دیگران. صفدر که ناگهان خود را در دام خطرناکی میبیند که به آن تعلقی ندارد، تلاش میکند راهی برای فرار از این وضعیت غیرمنتظره بیابد، اما هر تلاش او با مانعی تازه روبهرو میشود.
چرا این فیلم را ببینیم؟ «بدل» با طنزی تلخ بر مبنای همین آیرونی، داستان مردی را روایت میکند که شغلش «جایگزینشدن» با دیگران است و اکنون خودش قربانی یک اشتباه هویتی خطرناک شده است. این ایده، لایهای هوشمندانه و کمتردیدهشده به یک تریلر معمایی-جنایی سینمای ایران میافزاید. نگاهی که فیلم به دنیای پرزحمت و کمدیدهشده بدلکاران سینمای ایران دارد، دریچهای تازه به پشت صحنه صنعت فیلمسازی آن دوران میگشاید که بهندرت در آثار دیگر به تصویر کشیده شده است. کارگردانی جهانگیر جهانگیری، با تمرکز بر تعلیق و هراس تدریجی صفدر در مواجهه با گروگانگیرانش، فضایی پرکشش برای این داستان میسازد. برای علاقهمندان به تریلرهای هویتی و معمایی سینمای ایران با پیشزمینهای غیرمعمول از دنیای بدلکاری سینما، این فیلم تجربهای متفاوت و کنجکاویبرانگیز است. لقب «صفدر استالونه»، که بهطنز به شهرت جهانی سیلوستر استالونه اشاره دارد، نشاندهنده شوخطبعی نهفته در شخصیتپردازی این فیلم است که حتی در دل یک ماجرای پرتنش نیز حضور دارد و تضادی دلنشین میان طنز و خطر واقعی میسازد. فضای شهر آبادان و محیط پرزحمت پشتصحنه سینمای آن دوران، رنگوبویی اصیل و بومی به این تریلر میبخشد که آن را از تریلرهای معمول هویتی متمایز میکند و به آن هویتی مستقل و ایرانی میدهد.