«نوستالژی» (Nostalgia) فیلمی درام محصول سال ۲۰۲۲ ایتالیا و به کارگردانی ماریو مارتونه است که با نگاهی عمیق و تلخ به گذشته، داستان بازگشت مردی به زادگاهش پس از چهار دهه دوری را روایت میکند.
فلیچه پس از چهل سال زندگی در مصر، جایی که به اسلام گرویده و با زنی مصری ازدواج کرده، برای دیدار مادر بیمارش به زادگاهش، شهر ناپل، بازمیگردد. بخش عمده داستان در محله فقیرنشین «ریونه سانیتا» میگذرد، جایی که فلیچه ابتدا مادرش و سپس کشیش محلی، دون لوئیجی، را ملاقات میکند. در یکی از گفتوگوهای صمیمانه با کشیش، فلیچه اعتراف میکند که در یکی از دزدیهای کوچک دوران نوجوانیاش به همراه دوست صمیمیاش اورستو، اورستو صاحب یک کارگاه نجاری را کشته بود.
دون لوئیجی که از این راز شوکه شده، به فلیچه هشدار میدهد اورستو اکنون به یکی از رؤسای خطرناک کامورا، سازمان جنایی سازمانیافته محلی، تبدیل شده است. با وجود هشدارهای مکرر برای ترک شهر، فلیچه مصمم است دوست قدیمیاش را دوباره ببیند. این دیدار دوباره پس از چهار دهه، که با خشم و رنجش عمیق اورستو از ترک شدن همراه است، به رویاروییای غمانگیز و سرنوشتساز میان دو دوست قدیمی ختم میشود.
چرا این فیلم را ببینیم؟ «نوستالژی» با روایتی آرام و تأملبرانگیز، به بررسی مفاهیمی چون هویت، تعلق و بهای بازگشت به گذشتهای که دیگر وجود ندارد میپردازد. تصویر دقیق و صمیمانه از محلههای فقیرنشین ناپل، همراه با کاوش روانشناختی عمیق در رابطه پیچیده و تراژیک دو دوست دوران کودکی، این فیلم را به یکی از تحسینشدهترین درامهای ایتالیایی سالهای اخیر تبدیل کرده است. بازی ظریف و پرلایه در نقش فلیچه، مردی که میان دو فرهنگ و دو هویت گیر کرده، تصویری انسانی و دور از قضاوت از کسی ارائه میدهد که همچنان بهدنبال جایی برای تعلقخاطر واقعی است. فیلمبرداری مستندگونه در کوچهپسکوچههای واقعی محله ریونه سانیتا، بدون هیچ آرایش سینمایی اضافه، صداقت خام و ملموسی به فضای فیلم میبخشد که تماشاگر را عمیقاً درگیر واقعیت این محله میکند. بازگشت کارگردان ماریو مارتونه به همان محلهای که خودش سالها پیش در آثار قبلیاش کاوش کرده بود، حسی از شناخت عمیق و احترام واقعی به این بخش فراموششده ناپل را در سراسر فیلم منتقل میکند.